Τα μέλη της Ομάδας εκτελούν δραστηριότητες που τα βοηθούν να κατανοήσουν τα περιβαλλοντικά ζητήματα, να μάθουν για τη ναυτιλία και να έρθουν σε μια πρώτη επαφή με τις επιστήμες.

Για ορισμένες δραστηριότητες είναι απαραίτητο η Ομάδα, με τη βοήθεια του Εθελοντή Εκπαιδευτικού, να εξασφαλίζει τη συνδρομή και συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και φορέων της Πολιτείας. Οι Δημόσιοι αυτοί Οργανισμοί μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην επιτυχία του Προγράμματος προβάλλοντας συγχρόνως την περιβαλλοντική ευαισθησία των κρατικών φορέων της χώρας μας, ιδιαίτερα σε τουριστικές περιοχές.

Ακολουθούν οι δραστηριότητες ομαδοποιημένες σε 5 θεματικές ενότητες.



Αντιμετωπίζω τη ρύπανση

1. Ανακυκλώνω υλικά

 

Οργανώστε πρόγραμμα ανακύκλωσης υλικών (πχ. αλουμινίου, χαρτιού, γυαλιού, πλαστικού) στο σχολείο και παροτρύνετε τους ενήλικες κατοίκους της περιοχής (οικογένεια, φίλους και γείτονες) να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Σε περίπτωση που τα συγκεντρωμένα υλικά είναι πολλά και δεν υπάρχει κοντά κέντρο ανακύκλωσης, κινητοποιήστε την Τοπική Αυτοδιοίκηση προς τη δημιουργία τέτοιων κέντρων. 

Επίσης, μπορείτε να ξεκινήσετε πρόγραμμα ανακύκλωσης οργανικών απορριμμάτων (αποφάγια, φλούδες, φύλλα, κλαδιά) στο προαύλιο του σχολείου, δημιουργώντας πλούσιο οργανικό λίπασμα, μπαταριών, κινητών τηλεφώνων και ηλεκτρονικών υπολογιστών, ώστε τα χημικά στοιχεία που υπάρχουν σε αυτά τα απορρίμματα να μην προκαλέσουν ρύπανση του περιβάλλοντος.
 
Στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» υπάρχουν οδηγίες για την παρασκευή ανακυκλωμένου χαρτιού μέσα στην Τάξη
 

 


2. Δεσμεύομαι να μειώσω τα απορρίμματά μου

Το ξέρατε ότι:

- Καθένας μας παράγει κατά μέσο όρο 157 κιλά απορριμμάτων από συσκευασίες το χρόνο
- Το 40% των απορριμμάτων από υλικό συσκευασίας αποτελείται από χαρτί και χαρτόνι
- Κάθε λεπτό χρησιμοποιούνται περισσότερες από 1 εκατομμύριο σακούλες
- 8 εκατομμύρια τόνοι πλαστικών καταλήγουν κάθε χρόνο στη θάλασσα
- Μέχρι το 2050 το βάρος των πλαστικών σε όλες τις θάλασσες θα ξεπεράσει
το αντίστοιχο των ψαριών

Στο σύνδεσμο https://goo.gl/forms/vV4ZMeQYq0UKV9dk1 υπάρχουν 10 δεσμεύσεις για μείωση των απορριμμάτων. Ποιες από αυτές μπορείτε να τηρήσετε σαν Ομάδα για μια εβδομάδα; 

 


3. Εντοπίζω τη ρύπανση - Αναφέρω στους αρμόδιους φορείς

Ρύπανση ονομάζεται η εισαγωγή βλαβερών «υλικών» στο περιβάλλον, που ονομάζονται ρύποι και έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας με αποκλειστικό υπεύθυνο τον άνθρωπο. Μπορεί να πάρει πολλές μορφές, και να βλάψει την ποιότητα του αέρα, του νερού και του εδάφους.

Πολλά πράγματα που είναι χρήσιμα στους ανθρώπους, όπως τα αυτοκίνητα, οι βιομηχανίες, η γεωργία, μπορούν να προκαλέσουν ρύπανση και παρόλο που αυτή εντοπίζεται κυρίως στις μεγαλουπόλεις μπορεί να δηλητηριάσει και απομακρυσμένες περιοχές γιατί ταξιδεύει με τον αέρα και το νερό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συσσώρευση πλαστικών κυρίως απορριμμάτων σε περιοχές των ωκεανών, δημιουργώντας πλωτές νησίδες σκουπιδιών. 

Κάντε έρευνα στην περιοχή σας, φωτογραφίστε τη ρύπανση και διαπιστώστε τι έχει πλήξει περισσότερο, τον αέρα, το νερό ή το έδαφος. Προτείνετε λύσεις και ζητήστε να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα για την καταπολέμησή της από τους αρμόδιους φορείς.

Επίσης στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» υπάρχει ένας διασκεδαστικός τρόπος για να παγιδέψετε την ατμοσφαιρική ρύπανση και ηλεκτρονική αφίσα με τις ανθρώπινες απειλές για το θαλάσσιο περιβάλλον και τα αγαθά που μας προσφέρουν οι θάλασσες και οι ωκεανοί.


4. Καθαρίζω εθελοντικά την ακτή και την υιοθετώ

Η δραστηριότητα αυτή γίνεται με τα παρακάτω βήματα. Σε περιοχές μακριά από τη θάλασσα, μπορεί να γίνει σε ακτή λίμνης ή κοίτης ποταμού.

Βήμα 1ο
Επιλέξτε μια κοντινή ακτή και προγραμματίστε τον καθαρισμό της σε συνεργασία με το Δήμο ή την Κοινότητα.

Βήμα 2ο
Χωριστείτε σε Ομάδες στην Τάξη και προβλέψτε ποια θα είναι τα πολυπληθέστερα απορρίμματα που θα συναντήσετε.

 

Βήμα 3ο
Εφοδιαστείτε με γάντια και σακούλες και καθαρίστε την ακτή καταγράφοντας στο ειδικό Δελτίο Καταγραφής τα απορρίμματα που μαζεύετε. Το Δελτίο Καταγραφής βρίσκεται στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» μαζί με ηλεκτρονική αφίσα για τους χρόνους διάλυσης των απορριμμάτων στη θάλασσα.
Αφού το συμπληρώσετε, στείλτε το στους υπεύθυνους του Προγράμματος. Είναι σημαντικό η καταγραφή των Δελτίων να γίνεται με ακρίβεια, καθώς τα στοιχεία αυτά βοηθούν τους επιστήμονες να μελετήσουν πόσα και ποια σκουπίδια καταλήγουν στις θάλασσες, πώς ταξιδεύουν στους ωκεανούς και τι μπορούμε να κάνουμε για το πρόβλημα αυτό. Με αυτό τον τρόπο συμβάλλετε ενεργά στην Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος!

 

Βήμα 4ο
Συζητήστε τα αποτελέσματα από τον καθαρισμό ακτής όπως:
• Ποια ήταν τα περισσότερα απορρίμματα που παρατηρήσατε; Συγκρίνετε τα αποτελέσματα με τις αρχικές προβλέψεις σας.
• Από πού προέρχονται;
• Από τι υλικό είναι φτιαγμένα;
• Πόσο καιρό μένουν στο περιβάλλον μέχρι να διαλυθούν;
• Τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν;
• Τι μπορείτε να κάνετε εσείς στην καθημερινότητά σας για το πρόβλημα των απορριμμάτων;
• Ένας καθαρισμός αρκεί ή θα πρέπει να ακολουθήσουν κι άλλοι;

 

Βήμα 5ο
Αν πιστεύετε ότι ένας καθαρισμός δεν είναι αρκετός για την προστασία της συγκεκριμένης ακτής, όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα, υιοθετήστε την. Κατασκευάστε με απλά υλικά μια πινακίδα με περιβαλλοντικό μήνυμα και τοποθετήστε τη στην ακτή ώστε να είναι φανερή η υιοθεσία από το σχολείο σας. Επαναλάβετε τους καθαρισμούς σε τακτά χρονικά διαστήματα για να έχετε πλήρη εικόνα της κατάστασης της ακτής σας.

 

Βήμα 6ο
Δημοσιοποιήστε τα αποτελέσματα των καθαρισμών σε τοπικούς φορείς (Δήμος/Κοινότητα, Λιμεναρχείο) και τον τοπικό Τύπο και ΜΜΕ εκφράζοντας παράλληλα και τα αιτήματά σας (πχ. σεβασμό στο περιβάλλον από όλους, τοποθέτηση κάδων, κ.α).

 


5. Καθαρίζω την αυλή του σχολείου μου, το δάσος, ή το πάρκο


Εκτός από τις θάλασσες, τα σκουπίδια επιβαρύνουν επίσης τα δάση, τα πάρκα, ακόμα και τις αυλές των σχολείων. Προγραμματίστε καθαρισμό των παραπάνω περιοχών και προτρέψτε τους υπόλοιπους μαθητές του σχολείου να τις διατηρούν καθαρές. Η δράση σας μπορεί να συνδυαστεί με την Ευρωπαϊκή Ημέρα Καθαρισμού που συντονίζει η HELMEPA στην Ελλάδα στις αρχές Μαΐου.
Στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» μπορείτε να βρείτε τη Δήλωση Συμμετοχής και το σχετικό Δελτίο Καταγραφής Απορριμμάτων. 


6. Δεσμεύομαι στην προστασία του περιβάλλοντος ξεκινώντας από το Σχολείο 

Στο υποστηρικτικό υλικό που σας στείλαμε υπάρχει Αφίσα με 10 δεσμεύσεις για το καλό του περιβάλλοντος. Στον ειδικό χώρο που υπάρχει, γράψτε τα ονόματά σας ή υπογράψτε και στη συνέχεια αναρτήστε την αφίσα σε εμφανές μέρος στο σχολείο σας για να θυμίζει σε εσάς και τους συμμαθητές σας ότι πρέπει και μπορούμε να προστατεύσουμε το περιβάλλον.

"Σαλπάρω" για τη γνώση

7. Επισκέπτομαι το Ναυτικό Μουσείο - Μαθαίνω την ιστορία και την παράδοση

Επισκεφθείτε ένα Ναυτικό Μουσείο για να έρθετε σε μια πρώτη επαφή με τη ναυτική ιστορία και κληρονομιά της χώρας μας. Αν δεν έχετε κάποιο κοντά σας, μπορείτε να περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα http://www.greekshippingmiracle.org/el/, όπου λειτουργεί ένα διαδικτυακό μουσείο που στόχο έχει να κάνει γνωστή την ξεχωριστή διαδρομή των Ελλήνων στο διεθνή ναυτιλιακό χώρο.

Στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» υπάρχει επιπλέον κατάλογος με τα Ναυτικά Μουσεία της Ελλάδας και ηλεκτρονικές διευθύνσεις για να αντλήσετε πληροφορίες. 

 

8. Ενημερώνομαι από τους ειδικούς

Επισκεφθείτε την τοπική Λιμενική Αρχή για να ενημερωθείτε για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη και αντιμετώπιση της ρύπανσης και τη συνεργασία του Λιμενικού Σώματος με την ελληνική εμπορική ναυτιλία. Ακόμη, μπορείτε να επισκεφθείτε ή να προσκαλέσετε στην Τάξη σας έναν επαγγελματία που σχετίζεται με τη θάλασσα, όπως ναυτικό, ναυπηγό, ωκεανογράφο, θαλάσσιο βιολόγο, ιχθυολόγο ή ψαρά, για να μοιραστεί μαζί σας τις γνώσεις του, την ικανοποίηση που του προσφέρει το επάγγελμά του, αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ασκώντας το.

Στο σύνδεσμο http://www.hcg.gr/taxonomy/term/13 υπάρχουν οι διευθύνσεις και τα τηλέφωνα των Λιμενικών Αρχών.

 


9. Πώς φτάνει το νερό από τις ρίζες στο υπόλοιπο φυτό;


Όταν έχετε να ποτίσετε πολύ καιρό ένα φυτό τα φύλλα του είναι μαραμένα, ενώ μόλις το ποτίσετε παίρνουν πάλι την κανονική τους μορφή. Πώς όμως το νερό αψηφά τη βαρύτητα και ανεβαίνει από τις ρίζες στο υπόλοιπο φυτό;

Με το παρακάτω απλό πείραμα ελπίζουμε να σας λυθεί η απορία. Πραγματοποιήστε το λοιπόν για να γνωρίσετε το «τριχοειδές φαινόμενο»!

Υλικά που θα χρειαστείτε:

- 1 ποτήρι με νερό
- 1 άδειο ποτήρι
- Μερικές χαρτοπετσέτες

Διαδικασία:

1. Περιστρέψτε δύο χαρτοπετσέτες μεταξύ τους μέχρι να σχηματιστεί κάτι που να μοιάζει με σχοινί (Αυτό θα είναι το αγγείο που θα μεταφέρει το νερό στο υπόλοιπο φυτό).
2. Τοποθετήστε το ένα άκρο του στο ποτήρι με το νερό και το άλλο άκρο του στο άδειο ποτήρι.
3. Παρατηρήστε τι συμβαίνει (σ’ αυτό το στάδιο χρειάζεται υπομονή). Για να παρακολουθήσετε καλύτερα την κίνηση του νερού μπορείτε να χρησιμοποιήσετε λευκή χαρτοπετσέτα και να έχετε χρωματίσει το νερό με χρώμα ζαχαροπλαστικής.



10. Μαθαίνω για την ενέργεια


H ενέργεια παίζει πρωταρχικό ρόλο στην καθημερινή μας ζωή. Τίποτα δεν θα γινόταν χωρίς ενέργεια. Ο οργανισμός μας χρειάζεται ενέργεια για να κινηθεί και οι μηχανές μας χρειάζονται ενέργεια για να λειτουργήσουν. Την ενέργεια τη συναντάμε σε διάφορες μορφές: μηχανική, θερμική, φωτεινή, ηλεκτρική, χημική και πυρηνική ενέργεια. Για παράδειγμα, το φαγητό που τρώτε περιέχει χημική ενέργεια και το σώμα σας αποθηκεύει αυτή την ενέργεια μέχρι να την απελευθερώσετε όταν παίζετε ή διαβάζετε!

Όσον αφορά στους φυσικούς πόρους και τις πηγές που χρησιμοποιούμε για να την αποκτήσουμε, η ενέργεια διακρίνεται σε ανανεώσιμη και μη ανανεώσιμη. Για παράδειγμα, τα καύσιμα που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να κινήσουν τα αυτοκίνητά τους, μπορούν να προέρχονται από μη ανανεώσιμες πηγές, όπως το πετρέλαιο, ή από ανανεώσιμες, όπως τα βιοκαύσιμα, π.χ. βιοαιθανόλη, που παράγεται από επεξεργασμένο καλαμπόκι.

Μελετήστε τη σχετική αφίσα που σας στείλαμε για τις πηγές ενέργειας, ύστερα χωριστείτε σε δύο ομάδες και λύστε το κουίζ που υπάρχει στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης». Ποια από τις δύο ομάδες έχει τις περισσότερες ενεργειακές γνώσεις;



11. Πώς φτάνει η ενέργεια στα σπίτια μας;
 

Φανταστείτε έναν κόσμο που δεν θα μπορούσατε να ανάψετε το φως στο σπίτι σας, να μαγειρέψετε, ή να χρησιμοποιήσετε το τηλέφωνο. Η ηλεκτρική ενέργεια είναι ένα τεράστιο κομμάτι της καθημερινότητάς σας. Διατηρεί το σπίτι και το σχολείο ζεστό το χειμώνα και δροσερό το καλοκαίρι. Χωρίς αυτή, δεν θα μπορούσατε να παρακολουθήσετε την αγαπημένη σας τηλεοπτική εκπομπή ή να ακούσετε μουσική!

Έχετε όμως ποτέ αναρωτηθεί πώς αυτή η ενέργεια φτάνει στα σπίτια μας; Η ηλεκτρική ενέργεια είναι μια μορφή δευτερογενούς ενέργειας, δηλαδή προκύπτει μετά από μια σειρά μετατροπών πρωτογενούς ενέργειας (ορυκτά καύσιμα, ενέργεια υδατόπτωσης, ηλιακή ενέργεια κ.λπ.). Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να χρησιμοποιήσουμε άλλες πηγές ενέργειας για να πάρουμε ηλεκτρική ενέργεια. Αυτές οι πηγές μπορεί να είναι ανανεώσιμες και μη ανανεώσιμες.

Στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» υπάρχει ηλεκτρονικό αρχείο με 6 κάρτες, η καθεμία από τις οποίες εξηγεί με ποιο τρόπο οι κυριότερες μορφές ενέργειας μετατρέπονται σε ηλεκτρική για να φτάσουν στα σπίτια μας. Στο κάτω μέρος της κάθε κάρτας υπάρχουν πληροφορίες και ενδιαφέροντα στοιχεία που θα σας κινήσουν την περιέργεια! Με ένα ψαλίδι κόψτε τις κάρτες και χωριστείτε σε ομάδες. Η κάθε ομάδα παίρνει μια κάρτα και συζητά για την κάθε πηγή ενέργειας, κάνοντας και αναζήτηση στο διαδίκτυο για περισσότερες πληροφορίες. Στο φάκελο θα βρείτε επίσης φύλλο εργασίας, με ερωτήσεις που μπορείτε να απαντήσετε για να σας βοηθήσουν στην ανταλλαγή ιδεών. Στο τέλος, η κάθε ομάδα παρουσιάζει στις υπόλοιπες τα στοιχεία της κάρτας της.

 
12. Γνωρίζω τη μηχανική ενέργεια

Πραγματοποιήστε το παρακάτω πείραμα για να γνωρίσετε ένα είδος ενέργειας, τη μηχανική.

Υλικά που θα χρειαστείτε:

- Πλαστικό μπουκάλι με λεία τοιχώματα
- Χάρακα
- Μαρκαδόρο
- Κοπίδι (με βοήθεια ενήλικα)
- Ψαλίδι (με βοήθεια ενήλικα)
- 2 φελούς
- 1 καλαμάκι από σουβλάκι
- Κλωστή
- Γόμα ή άλλο μικρό αντικείμενο για ανύψωση
- Βρύση
- Κολλητική ταινία
- 1 μεγάλο χωνί
- 2 συνδετήρες

Διαδικασία:

1. Κόψτε με τη βοήθεια ενός ενήλικα 8 κομμάτια διαστάσεων 2x4 εκατοστών από το πλαστικό μπουκάλι με το κοίλο μέρος όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Χρησιμοποιήστε το χάρακα για να μετρήσετε και το μαρκαδόρο για να σημειώσετε.
2. Χωρίστε το φελλό σε 8 ίσα κομμάτια με το χάρακα και το μαρκαδόρο (όπως στη φωτογραφία), και χαράξετε με το κοπίδι. Στη συνέχεια τοποθετήστε στις 8 σχισμές τα πλαστικά κομμάτια με την καμπύλη όλων προς στην ίδια κατεύθυνση. Ο τροχός είναι έτοιμος.
3. Ξεδιπλώστε τους δύο συνδετήρες και τοποθετήστε τους στο χωνί με τη βοήθεια της κολλητικής ταινίας σύμφωνα με τη φωτογραφία. Οι συνδετήρες είναι τα στηρίγματα για τον άξονα του τροχού.
4. Κόψτε το καλαμάκι από το σουβλάκι στη μέση και τοποθετήστε στις δύο άκρες του τροχού το καθένα από αυτά. Οδηγήστε τα 2 άκρα του άξονα στα 2 στηρίγματα που φτιάξατε προηγουμένως. Βεβαιωθείτε ότι ο άξονας γυρίζει εύκολα στα στηρίγματα.
5. Τοποθετήστε το δεύτερο φελλό στη μία άκρη του άξονα και δέστε σφικτά γύρω του τη κλωστή. Στην άλλη άκρη της κλωστής δέστε τη γόμα.
6. Τοποθετήστε την κατασκευή σας κάτω από τη βρύση. Το νερό πρέπει να πέφτει με ήπια ροή πάνω στον τροχό για να γυρίσει ο άξονας και να ανυψωθεί η γόμα.

 

Θάλασσες και Ωκεανοί

13. Θαλάσσια ζωή από την επιφάνεια ως τον πυθμένα


Η θάλασσα χωρίζεται σε πέντε ζώνες βάθους: α) Την Επιπελαγική ή Εύφωτη Ζώνη (0-150 μέτρα), β) την Μεσοπελαγική ή Ολιγόφωτη Ζώνη (150-1.000 μέτρα), γ) την Βαθυπελαγική ή Ζώνη του Μεσονυχτίου (1.000-4.000 μέτρα), δ) την Αβυσαία (4.000-6.000 μέτρα) και ε) την Αδαία ή Υπεραβυσσαία (6.000-11.035 μέτρα).

Σε αυτές τις ζώνες ζουν διαφορετικοί οργανισμοί γιατί οι συνθήκες που επικρατούν σε κάθε μία είναι διαφορετικές. Όσο κατεβαίνουμε πιο βαθιά, ή πίεση μεγαλώνει, το οξυγόνο και το φως λιγοστεύουν και η θερμοκρασία γίνεται πιο χαμηλή. Οι ακραίες συνθήκες δεν βοηθούν στην ανάπτυξη μεγάλων και σύνθετων βιοκοινοτήτων αλλά κάποια είδη κατάφεραν να προσαρμοστούν.

Μελετήστε τους οργανισμούς που συναντάμε στη θάλασσα ακόμα και στα μεγάλα βάθη (βρείτε τα ψάρια που φωσφορίζουν) και κατασκευάστε το δικό σας θαλάσσιο κόσμο (βυθό) με πλαστελίνες ή τη μέθοδο κολάζ. Στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» υπάρχει ηλεκτρονική αφίσα για το θαλάσσιο κόσμο.



14. Επαγγέλματα της θάλασσας και της ναυτιλίας


Φτιάξτε ένα λεύκωμα με όσα περισσότερα επαγγέλματα της θάλασσας και της ναυτιλίας μπορείτε, κάνοντας έρευνα στο διαδίκτυο και παίξτε το παιχνίδι αντιστοίχισης που υπάρχει στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης». Μπορείτε να δημιουργήσετε κι εσείς παρόμοιο παιχνίδι και να προσκαλέσετε τους συμμαθητές σας να το παίξετε.


15. Γνωρίζω τις θάλασσες και τους Ωκεανούς

Η Γη ονομάζεται και «Γαλάζιος Πλανήτης» γιατί το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας της καλύπτεται από νερό. Γνωρίστε τις Θάλασσες και τους Ωκεανούς της Γης, πραγματοποιώντας έρευνα στο διαδίκτυο και λύστε το κουίζ που υπάρχει στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης». Ποιο είναι το τελικό σκορ της Ομάδας σας;
 

16. Η κλιματική αλλαγή απεολεί και τους ωκεανούς

Οι ωκεανοί έχουν την ικανότητα να απορροφούν θερμότητα και CO2 από την ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα να δέχονται σημαντικό πλήγμα από την κλιματική αλλαγή.

Η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών μπορεί να προκαλέσει τεράστια προβλήματα στον πλανήτη, ενώ η οξίνισή τους μπορεί να επιφέρει νέκρωση ολόκληρων θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Πραγματοποιήστε έρευνα στο διαδίκτυο για τα προβλήματα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή στους ωκεανούς και κατ’ επέκταση στον πλανήτη και δημιουργήστε ένα έντυπο για να ενημερώσετε και την τοπική σας κοινωνία. Στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» υπάρχει παρουσίαση για την κλιματική αλλαγή με ενδιαφέρουσες πληροφορίες. 

17. Φτιάχνω μηνύματα για τις Παγκόσμιες Ημέρες Περιβάλλοντος και Ωκεανών

 

Φτιάξτε σύντομα μηνύματα για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος που είναι η 5η Ιουνίου και για την Παγκόσμια Ημέρα Ωκεανών που είναι η 8η Ιουνίου για να ευαισθητοποιήσετε την τοπική κοινωνία.




18. "Νησιά από σκουπίδια" σχηματίζονται στους ωκεανούς

Το 1997 κατά τη διάρκεια ενός αγώνα σκαφών ο Αμερικάνος ωκεανογράφος, και ιδρυτής του Ιδρύματος Θαλασσίων Ερευνών Algalita, ανακάλυψε τη «μεγάλη χωματερή του Ειρηνικού» ή αλλιώς τη «δίνη των σκουπιδιών». Όπως έχει δηλώσει ο ίδιος, στη διάρκεια ενός αγώνα, επιστρέφοντας από τη Χαβάη, αποφάσισε να περάσει από μια περιοχή του Ειρηνικού που συνήθως αποφεύγουν οι ιστιοπλόοι, επειδή έχει πάντα ασθενείς ανέμους και υψηλές πιέσεις. Τότε ήρθε αντιμέτωπος με μια «δίνη σκουπιδιών», κάτι που έμοιαζε με σούπα από σκουπίδια. Επί πολλά μίλια, έβλεπε γύρω του μόνο πλαστικό: δίχτυα, οδοντόβουρτσες, τσατσάρες, αναπτήρες, κούκλες, κάθε βρομιά που πέταξε στο νερό ο άνθρωπος τα τελευταία πενήντα χρόνια…

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι παρόμοιες συνθήκες επικρατούν και σε άλλα σημεία των ωκεανών. Χωριστείτε σε Ομάδες και πραγματοποιήστε έρευνα στο διαδίκτυο για τα «νησιά από σκουπίδια». Φτιάξτε έναν κατάλογο με σημαντικές πληροφορίες για το νέο αυτό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο πλανήτης μας και τοιχοκολλήστε τον σε εμφανές σημείο στο σχολείο σας για να ενημερώσετε και τους συμμαθητές σας.

Ερωτήσεις που θα σας διευκολύνουν στην αναζήτησή είναι:
- Τι είναι η μεγάλη χωματερή του Ειρηνικού;
- Πώς μεταφέρονται τα σκουπίδια σε αυτά τα σημεία;
- Πώς επηρεάζονται οι θαλάσσιοι οργανισμοί και η ανθρώπινη υγεία από τα θαλάσσια απορρίμματα;
- Πόσο εύκολο είναι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα;
- Πώς μπορώ να βοηθήσω;

Στο σύνδεσμο www.dailymotion.com/video/xkqf2h_o-τσαρλς-μουρ-για-τις-θάλασσες-από-πλαστικό_people υπάρχει ένα βίντεο με χρήσιμες πληροφορίες.

Δημιουργώ, πειραματίζομαι, παίζω και μαθαίνω

19. Δημιουργώ - παίζω περιβαλλοντικό παιχνίδι

Δημιουργήστε το δικό σας περιβαλλοντικό παιχνίδι, τύπου «Μονόπολη», «Φιδάκι» ή παίξτε κάποιο από τα έξι παιχνίδια που υπάρχουν στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης». Τις ερωτήσεις που προτείνουμε, μπορείτε να τις χρησιμοποιήσετε και στα δικά σας παιχνίδια.
 


20. Φτιάχνω το δικό μου υποβρύχιο 

 Δεν θα ήταν υπέροχο να μπορούσατε να φτιάξετε ένα αυτοσχέδιο υποβρύχιο και με δικές σας εντολές να βυθίζεται ή να ανεβαίνει πάλι πάνω στην επιφάνεια; Με τα υλικά που προτείνουμε και ακολουθώντας την παρακάτω διαδικασία είναι πολύ εύκολο!

Υλικά που θα χρειαστείτε:

- Μεγάλο μπουκάλι
- Καλαμάκι σπαστό
- Ψαλίδι
- 3 συνδετήρες
- Νερό

Διαδικασία:

1. Γεμίστε το μπουκάλι με νερό.
2. Διπλώστε το σπαστό καλαμάκι και κόψτε έτσι ώστε τα δύο σπαστά μέρη να έχουν το ίδιο μήκος.
3. Ξεδιπλώστε τον έναν συνδετήρα και στερεώστε τον στα 2 άκρα από το καλαμάκι.
4. Τοποθετήστε στον συνδετήρα τους άλλους 2 για πρόσθετο βάρος.
5. Βάλτε το υποβρύχιο στο μπουκάλι και κλείστε καλά το καπάκι.
6. Στη συνέχεια πιέστε το μπουκάλι στα τοιχώματά του και παρατηρήστε το υποβρύχιο να βυθίζεται. Όταν αφήνετε τα τοιχώματα, επανέρχεται στην επιφάνεια. (Αν το υποβρύχιο δεν υπακούσει στις εντολές προσθέστε επιπλέον συνδετήρα για βάρος).

Γιατί συμβαίνει αυτό; Πιέζοντας τα τοιχώματα του μπουκαλιού μπαίνει νερό μέσα στο καλαμάκι, γίνεται βαρύτερο και βυθίζεται. Όταν αφήνουμε τα τοιχώματα, ο αέρας που υπάρχει μέσα στο καλαμάκι παίρνει τον αρχικό του όγκο διώχνοντας το νερό από μέσα. Έτσι το καλαμάκι γίνεται πιο ελαφρύ και ανεβαίνει προς τα πάνω.
 

 

21. Καθαρισμός της θάλασσας από πετρελαιοκηλίδα

Η διαρροή πετρελαίου στη θάλασσα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Οι πετρελαιοκηλίδες είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστούν, κάτι που μπορείτε και οι ίδιοι να διαπιστώσετε αν κάνετε το παρακάτω πείραμα.

Υλικά που θα χρειαστείτε:

- 1 βαθύ πιάτο
- νερό
- 1 κουταλιά λάδι
- βαμβάκι
- χαρτοπετσέτα
- σταγονόμετρο
- κουτάλι

Διαδικασία:

1. Ρίξτε σε ένα πιάτο με νερό (αντιπροσωπεύει τη θάλασσα) μια κουταλιά λάδι (αντιπροσωπεύει την πετρελαιοκηλίδα) και ανακατέψτε ελαφρά (όπως κάνουν τα κύματα και ο αέρας). Προαιρετικά μπορείτε να βάλετε άμμο, πέτρες και άλλα αντικείμενα που συναντά κάποιος σε μία ακτή.
2. Προσπαθήστε να διαχωρίσετε το λάδι από το νερό (απομάκρυνση της πετρελαιοκηλίδας). Χρησιμοποιήστε βαμβάκι, χαρτοπετσέτες, σταγονόμετρο και κουτάλι.
3. Συζητήστε τις συνέπειες μιας πετρελαιοκηλίδας σε ένα θαλάσσιο οικοσύστημα.

 

22. Δημιουργώ έργα με φυσικά ή "άχρηστα" υλικά 

 

Συλλέξτε υλικά από το φυσικό περιβάλλον της περιοχής σας (πχ. βότσαλα, κοχύλια, φύλλα, ξύλα κ.ά.) και χρησιμοποιήστε τα για να φτιάξετε έργα χειροτεχνίας. Ανακαλύψτε ότι δεν είναι όλα τα αντικείμενα που πετάμε στα σκουπίδια πραγματικά «άχρηστα», αλλά με λίγη φαντασία και καλή διάθεση μπορούν να γίνουν πανέμορφες κατασκευές. Εκθέστε τα έργα σας στη γιορτή για το τέλος της σχολικής χρονιάς.

Στο φάκελο «Συνοδευτικό υλικό του Σχεδίου Δράσης» υπάρχουν ιδέες για κατασκευές με «άχρηστα» υλικά.


23. Δημιουργώ κάρτα για τους Έλληνες ναυτικούς 

Η Ελλάδα είναι μια χώρα με τεράστια ναυτική παράδοση και αρκετοί συμπολίτες μας έχουν διαλέξει ως επάγγελμα αυτό του ναυτικού. Ένα επάγγελμα δύσκολο που τους αναγκάζει να βρίσκονται μακριά από τις οικογένειές τους για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμα και τις γιορτές.

Δημιουργήστε λοιπόν μία κάρτα (χριστουγεννιάτικη ή πασχαλινή) με ένα σύντομο μήνυμα και μια ζωγραφιά για να τους δώσετε δύναμη και χαρά στο δύσκολο έργο τους.

24. Φτιάχνω τη δική μου αφίσα με μήνυμα του "Γλάρου"

Εμπνευστείτε από τις αφίσες του Γλάρου, που υπάρχουν στο σύνδεσμο http://www.helmepa.gr/gr/summer_awareness_campaign.php και φτιάξτε τη δική σας για να τη μοιράσετε και να ευαισθητοποιήσετε την τοπική σας κοινωνία. Αν θέλετε να διατηρηθεί περισσότερο καιρό, επισκεφθείτε ένα βιβλιοπωλείο και ζητήστε τους να την πλαστικοποιήσουν

Αναλαμβάνω δράση - Ενημερώνω τους ενήλικές

25. Ακολουθώ κανόνες για να είμαι ασφαλής στη θάλασσα

 

Λίγο πριν κλείσουν τα σχολεία και ξεχυθείτε στις παραλίες, ετοιμάστε έναν κατάλογο με κανόνες ασφάλειας που πρέπει να ακολουθούν όλοι όσοι επισκέπτονται τις θάλασσες. Οι κανόνες μπορεί να αφορούν την έκθεση μας στον ήλιο, τη συμπεριφορά μας κατά τη διάρκεια των θαλάσσιων παιχνιδιών (βουτιές, αθλήματα), την κατανάλωση φαγητού και ποτού, την κολύμβηση κ.α. Στη συνέχεια ντύστε τον κατάλογο με ζωγραφιές, πλαστικοποιήστε τον και αναρτήστε τον στην αγαπημένη σας παραλία!

 

26. Φυτεύω κήπο ή κάνω Δεντροφύτευση 

Αφού έχετε ενημερωθεί για τα φυτά που ευδοκιμούν στην περιοχή σας, οργανώστε ημέρα δεντροφύτευσης σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση ή με ιδιωτικούς φορείς. Μπορείτε ακόμη να φτιάξετε το δικό σας σχολικό κήπο και να δείτε τους κόπους σας να αποδίδουν «καρπούς». Αφού πραγματοποιήσετε τη δράση σας, στείλτε μας:

- τον αριθμό και τον τύπο (επιστημονική ή κοινή ονομασία) των δέντρων που φυτέψατε, καθώς και
- την ημερομηνία και την περιοχή στην οποία έγινε η δράση.

27. Ζωγραφίζω για το περιβάλλον στον προαύλιο χώρο του σχολείου 

Αν προτιμάτε ένα σχολείο με όμορφα χρώματα και ζωγραφιές στους τοίχους, ήρθε η ώρα να αναλάβετε δράση σε συνεννόηση και συνεργασία με τη Διεύθυνση του σχολείου και τους δασκάλους σας.

Για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, αναζητήστε από πριν το θέμα της ζωγραφιάς που πρέπει να είναι σχετικό με το περιβάλλον, φτιάξτε προσχέδια με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού των καλλιτεχνικών ή κάποιου ζωγράφου, προμηθευτείτε τα απαραίτητα εργαλεία και ξεκινήστε.

28. Διανέμω το ενημερωτικό υλικό της HELMEPA 

Μοιράστε και τοποθετήστε σε εμφανή σημεία στην περιοχή σας, το ενημερωτικό υλικό της HELMEPA (αφίσες) που σας αποστέλλεται κάθε άνοιξη, για να ευαισθητοποιηθεί η τοπική κοινωνία. Τα σημεία που θα τοποθετηθούν οι αφίσες μπορεί να είναι καταστήματα, γραφεία ή δημόσιες υπηρεσίες, αλλά πάντα θα πρέπει να γίνεται ύστερα από συνεννόηση με τους ιδιοκτήτες ή τους υπεύθυνους των κτιρίων.

 

29. Ενημερώνω με τραγούδια - ποιήματα και παραμύθια 

Εμπνευστείτε από τη θάλασσα και τους οργανισμούς που ζουν σε αυτή, γράψτε και δραματοποιήστε τραγούδια, ποιήματα ή παραμύθια που να περιγράφουν τη ζωή τους, αλλά και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν. Τα έργα σας παρουσιάστε τα σε ειδική εκδήλωση στο σχολείο ή στη γιορτή για το τέλος της σχολικής χρονιάς με προσκεκλημένους γονείς, παιδιά και φορείς της τοπικής κοινωνίας για να τους ευαισθητοποιήσετε.

30. Βιντεοσκοπώ και παρουσιάζω τις δράσεις της Ομάδας μου 

Βιντεοσκοπήστε τις δραστηριότητές σας και μιλήστε για αυτές σαν να δίνατε συνέντευξη.

- Ποιος ήταν ο σκοπός της δράσης;
- Ήταν εύκολη ή δύσκολη;
- Είχατε τη βοήθεια που περιμένατε από τους ενήλικες;
- Είχατε τα επιθυμητά αποτελέσματα;
- Πώς νιώσατε όταν την ολοκληρώσατε;

Στη συνέχεια παρουσιάστε το βίντεο στη γιορτή λήξης της σχολικής χρονιάς ή προωθήστε το σε τηλεοπτικούς σταθμούς της περιοχής σας. Καλή επιτυχία και καλή διασκέδαση!

 

 
 
 
Αθήνα,
   
!=